Gdy wraca się do polskiej piosenki sprzed kilku dekad, łatwo pamiętać refren, a zgubić tytuł. Dlatego przygotowałem alfabetyczny wykaz piosenek Zbigniewa Kurtycza, uzupełniony o najważniejsze przeboje, różnice w zapisie tytułów i praktyczne wskazówki, jak korzystać z takiej listy.
Najważniejsze tytuły i zasady korzystania z zestawienia
- 48 utworów znajduje się w popularnym indeksie tekstów przypisywanych Zbigniewowi Kurtyczowi.
- Najmocniej kojarzone piosenki to „Cicha woda”, „Jadę do Ciebie tramwajem” i „Wołam cię”.
- Niektóre nagrania mają różne warianty tytułów, zależnie od wydania lub serwisu muzycznego.
- Lista obejmuje utwory solowe, standardy, piosenki lwowskie oraz repertuar estradowy.
- Alfabetyczny spis jest wygodny do odnalezienia tytułu, ale nie zastępuje pełnej dyskografii.
Kim był Zbigniew Kurtycz i z czego zapamiętali go słuchacze
Zbigniew Kurtycz był piosenkarzem, gitarzystą i kompozytorem, którego kariera objęła jazz, muzykę estradową, balladę oraz wczesny polski rock and roll. Urodził się we Lwowie w 1919 roku, a po wojnie występował z wieloma orkiestrami i zespołami, pracował dla radia i koncertował na estradach w Polsce oraz za granicą.
Najbardziej rozpoznawalnym utworem pozostaje „Cicha woda”. To właśnie ten przebój sprawił, że nazwisko Kurtycza na stałe weszło do historii polskiej piosenki, choć jego dorobek jest znacznie szerszy. W repertuarze znalazły się także piosenki miejskie, nastrojowe standardy, utwory o lwowskim rodowodzie i kompozycje wykonywane wspólnie z Barbarą Dunin.
W mojej ocenie Kurtycz jest ciekawy właśnie dlatego, że nie mieści się w jednej szufladzie. Jednego wieczoru można słuchać jego lekkiej piosenki o tramwaju, a chwilę później sięgnąć po standard z wyraźnym swingowym pulsem albo wiązankę lwowską.
Alfabetyczna lista piosenek Zbigniewa Kurtycza
Poniższy spis porządkuje tytuły od litery A do Z. Wykaz odpowiada liście 48 utworów prezentowanej w indeksie Tekstowo, dlatego traktuję go jako praktyczny katalog piosenek, a nie kompletny wykaz wszystkich nagrań radiowych, płytowych i koncertowych.
- Andriusza
- Balbina
- Bocian to mądry ptak
- Całuję Twoją dłoń, Madame
- Cicha woda
- Daleko gdzieś pojechałbym
- Dzień jak co dzień
- Gazowe latarnie
- Gdy się kogoś ma
- Jadę do Ciebie tramwajem
- Johnny Gitarzysta
- Już taki jestem zimny drań
- Kocham śpiew, kocham śmiech
- Mała piosenka
- Martwe liście
- Miasteczko Gitarowo
- Moja gitara
- Niewypowiedziane słowa
- Nikt o tym nie wie oprócz nas
- Nim zamknę drzwi
- Odkąd cię znam
- Ostatni papieros
- Paduka
- Pędzi wiatr
- Piosenka Stacha Matysiaka
- Piosenka z dziwnym refrenem
- Pod namiotem
- Recepta na życie
- Serenada dzwonów
- Szczęśliwy los
- Światło księżyca
- Tak czy nie
- Traf
- Twoje kolory są lepsze
- Tylko we Lwowie
- Umówiłem się z nią na dziewiątą
- Uśpiona fontanna (La fontaine endormie)
- W Arizonie
- Węgierska kapela
- Wiązanka
- Wiązanka piosenek lwowskich
- Wio koniku
- Wołam cię
- Za dzień już nie spotkamy się
- Zakochany złodziej
- Zginęła mi dziewczyna
- Zielone kepi
- Zobaczyłem oczy
Od „Cichej wody” do piosenek lwowskich
Jeżeli ktoś dopiero poznaje ten repertuar, najlepiej zacząć od trzech utworów. „Cicha woda” pokazuje Kurtycza jako wykonawcę wielkiego powojennego przeboju, „Jadę do Ciebie tramwajem” ma bardziej miejski i opowieściowy charakter, a „Wołam cię” dobrze oddaje jego liryczną stronę.
Osobną grupę tworzą tytuły związane z Lwowem, między innymi „Tylko we Lwowie”, „Wiązanka piosenek lwowskich” i „Moja gitara”. Nie są one wyłącznie ciekawostką biograficzną. Pokazują, jak mocno pamięć o mieście, przedwojenna kultura estradowa i kresowy humor przenikały do repertuaru artysty.
Na drugim biegunie znajdują się utwory o bardziej uniwersalnym, rozrywkowym charakterze. „Gdy się kogoś ma”, „Ostatni papieros”, „Recepta na życie” czy „Umówiłem się z nią na dziewiątą” brzmią jak piosenki stworzone do słuchania przy radiu, podczas spotkania albo spokojnego wieczoru. Ich siłą nie jest skomplikowana forma, lecz melodia, tekst i charakterystyczna interpretacja.
Warto też zwrócić uwagę na „Martwe liście”, „Johnny Gitarzysta” i „Światło księżyca”. To tytuły, przy których najlepiej słychać zamiłowanie Kurtycza do standardów i stylu swingowego. Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki wymienia te elementy repertuaru jako część szerszego dorobku artysty, wykraczającego poza jeden wielki przebój.
Dlaczego ten sam utwór może mieć różny tytuł
Przy starych nagraniach trzeba zostawić sobie margines ostrożności. W katalogach i serwisach muzycznych można spotkać zapis „Paduka” albo „Paducah”, a także „Johnny Gitarzysta” i anglojęzyczny wariant „Johnny Guitar”. Nie zawsze oznacza to dwa różne nagrania.
Podobnie bywa z tytułami „Miasteczko Gitarowo” oraz „(Miasteczko) Gitarowo”. Różnice mogą wynikać z okładki płyty, sposobu zapisania tytułu przez redakcję katalogu albo z cyfrowej reedycji. Dlatego przy szukaniu konkretnej wersji najlepiej sprawdzać tytuł, wykonawcę i nagranie razem, a nie tylko pierwsze słowo.
Uwagę zwraca również para „Nim zamknę drzwi” i „Nie zamknę drzwi”. Ten przykład dobrze pokazuje ograniczenie internetowych list. Baza tekstów może zawierać jeden zapis, a platforma streamingowa lub archiwalna okładka drugi. Jeśli zależy mi na identyfikacji konkretnej piosenki, porównuję jeszcze fragment melodii, datę wydania albo nazwę albumu.
Jak korzystać z listy, żeby szybko znaleźć właściwe nagranie
Najprostsza metoda polega na rozpoczęciu od pierwszej litery tytułu. Gdy pamiętamy tylko motyw lub pojedyncze słowo, dobrym punktem wyjścia są najbardziej charakterystyczne hasła: tramwaj, woda, Lwów, gitara albo papieros. Takie słowa prowadzą odpowiednio do kilku najbardziej rozpoznawalnych pozycji.
- Jeśli pamiętasz refren o słynnym przeboju, zacznij od „Cichej wody”.
- Jeśli utwór kojarzy się z miejską podróżą, sprawdź „Jadę do Ciebie tramwajem”.
- Jeśli pojawia się motyw gitarowy, zobacz „Moją gitarę”, „Johnny Gitarzystę” i „Miasteczko Gitarowo”.
- Jeśli piosenka ma lwowski klimat, szukaj przy „Tylko we Lwowie” lub „Wiązance piosenek lwowskich”.
- Jeśli pamiętasz spokojny, refleksyjny nastrój, sprawdź między innymi „Wołam cię”, „Niewypowiedziane słowa” i „Receptę na życie”.
Trzeba jednak pamiętać, że lista alfabetyczna nie pokazuje popularności, chronologii ani kolejności na albumach. Do odkrywania dorobku artysty służy świetnie, ale do odtworzenia jego kariery potrzebna jest jeszcze dyskografia i informacja o konkretnym wydaniu.
Najlepszy punkt wyjścia do poznania repertuaru Kurtycza
Na początek wybrałbym pięć nagrań: „Cicha woda”, „Jadę do Ciebie tramwajem”, „Wołam cię”, „Tylko we Lwowie” oraz „Już taki jestem zimny drań”. Ten zestaw pokazuje najważniejsze odcienie jego stylu, od przeboju i piosenki miejskiej po lwowską tradycję i swingową estradę.
Alfabetyczny spis pomaga odnaleźć tytuł, ale największą wartość daje słuchanie kilku wersji i wydań. W przypadku starszych nagrań różnice w zapisie są czymś normalnym, dlatego przy poszukiwaniach najlepiej kierować się nie tylko nazwą, lecz także brzmieniem, wykonawcą i kontekstem płyty.
